Contoh (Tuladha) Naskah Geguritan Populer

Makantar-kantar

Mas Bey Puryono

Biyen aku isih cilik

Durung ngerti ala lan becik

Ngertiku mung seneng, seneng, lan seneng

Negara rusak ora tak sanak

Pranatan remuk aku ora ngrembug

Nanging

Saiki aku kudu ngerti

Apa kang kudu dakpecaki

Apa kang kudu dakdandani

Aku isih mudha kuwat cukat lan trengginas

Saka njero dhadhaku makantar-kantar semangat

Nggugat amrih negaraku kuwat

Abange getihku tandha labuh yektiku

Wani mbelani nglabuhi prajaku

Tembe buri turunku isih nganti-anti

Isih bakal marisi negara iki

Ayo sedulur mudha cancut taliwanda

Jejeg majune negara ing tanganira

Para muda tumaruna gawe jejege negara

Jaya para mudha, jaya nagri kita

Simpanglima

R.M.A Sudiyatmana

Tak kira aku iki ora ngimpi

Mlaku-mlaku ingin pinggiring swarga adi

Angin wengi

Ngliwati sela-selaning Mesjid Baiturrakhman

 Srebet sumilir dolanan klambi

Ing dhadha krasa lega

Mongkog melu duwe gedhong olahraga

Simpang Lima

Samar mubyar rinengga cahya

Muwuhi asrining swasana

Rembulane prawan mesem

Kaanane ayem tentrem

Pak gubernur penggalihe marem, rakyate nora kucem

Becak saktitahe

Apa kang ngaya nyengkut kue

Kedher-kedher mesining motor

Kumeplasing Honda Yamaha

Aku ngerti

Kabeh kuwi

Nanging ora tumanem ing ati

Eling yen urip iki

Ngumbara sawatara

Neng gisiking samodra raya

Mula jiwa ragaku

Aja kakehan punika

Among jumbuhna

Karo gelaring alam ing sanyatane

Iya kana iya kene

Tanpa wangenan

Tanpa pungkasan

Tanpa tembe

Aku Pengin Bali Cilik Maneh

Widiyartono R.

Sok sapa wae mesthi duwe

Mangsa-mangsa endah jroning uripe

Semono uga aku, keparenga crita

Bab mangsa-mangsa endah kala mudha rumaja

Sekolahku ing ndesa

Dolanan kasti lan senam irama

Uga latihan koor bebarengan kanca

Kanggo ngisi acara ing greja

Asmayunah dirigen peng-pengan

Swarane ulem tanpa tandhingan

Mimpin padhuan suara

Ngisi ibadah ing greja

Dina Setu sinebut Hari Kridha

Bocah-bocah nggawa sapu, pacul, lan apa sing ana

Banjur bebarengan ngresiki langgar desa

Bah Kiem An sing duwe toko ing prapatan

Mesthi ajeg ngirim panganan

Banjur dikepung bebarengan

Sabubare ngrampungke gaweyan

Aku uga sering kemah barengan

Ngliwet nganggo panci saka klapa

Ngedegake kemah lan tali-temali Pramuka

Maca Dasa Darma lan Pancasila

Ora tau mikir agamane apa

Ora nggagas dheweke Cina apa Jawa

Wingi pas nekani reuni

Aku ketemu Hajjah Asmayunah

Nganggo jilbab dhuh ayune uleng-ulengan

Biyen Asmayunah mimpin nyanyi ing greja

Nanging tan nate owah iman Islame

Saiki wis hajjah kebak iman takwane

Aku ya ketemu Kwat Siang sing bar pegatan

Saiki meneng-meneng nyedhaki Nurhayati

Sing wis randha merga bojone mati

Uga ana Gunarto, murid paling mrosal kala semana

Saiki dadi ustad nyambi tukang pijet

Aku sakanca ra tau ana sekat agama

Ra tau mikir Arab, Cina, utawa Jawa

Bali saka reuni, aku kaget setengah mati

Ana bocah cilik dijorogake kancane

Tiba krungkeb dleweran getihe

Sing njorogake muni sora

“Kowe karo aku beda agama”

Mrangguli bab iki aku dadi kepingin dadi

Bocah cilik kaya dhek jaman kawuri

Mangsa-mangsa kang kebak sukarena

Kekancan ra nyawang agama

Rukun tanpa mikir aku kuwi Arab, Cina, apa Jawa

Apa maneh kok nganti ngungkit bab pribumi

Lha kowe kuwi cah ngendi?

Bocah-bocah saiki kae sing ngajari sapa?

Mbok menawa kuwi kesalahanku

Kesalahane awake dhewe

Siti Purwati, S.Pd.

Kelangan

Mbok, neng endi aku saiki yen arep playon?

Latar omah wis ora ana

Lapangan wis dadi mall

Mbok, neng endi aku saiki arep penekan?

Wit-wit wis ditegori

Dadi omah cekli lan pabrik

Mbok, neng endi aku saiki arep ciblon?

Kali-kali banyune wis butheg

Kali-kali mili umpluk

Mbok, aku kepengin dolanan motor-motoran

Saka kulit jeruk

Apa isih ana, mbok?

Mbok, aku kepengin

Padhang mbulan dolanan neng latar

Padhange kaya rina

Nanging aku wedi, mbok

Mbulane wis ora padhang

Mbulane ana butane

Butane doyan bandha

Bandhane negara

Kuthaku Owah ing Mangsa

Widiyartono R.

Srengenge isih kumat medhite

Eman nyunarake cahyane

Kepara malah negakake

Mendhung ngendhanu

Mepeti suwiran cahya sunare

Langit lagi wegah dijak bebrayan

Pedhut peteng lelimengan

Katon yen sedhela maneh bakal udan

Angin sumiyut ora kaya padhatan

Nyempalake pang ngebrukake wit-witan

Ing gisik kana prau-prau cinancang

Ora ana kang wani nrajang

Alun kang wis malih ombak

Ora ana sing mangkat misaya iwak

We la kae banyune rob teka

Ngelep omah-omah ing pinggiring segara

Sing manggon sambat wis ora bisa

Kaya mangkene iki kahanan biyasa

Kuthaku wis malih rupa

Saya owahe mangsa

Saya akeh kang antuk sengsara

Muga isih ana pangarep

Supaya ora padha sirep

Ing wektu-wektu ngarep

Sm. 23 Januari 2013

Paman Tani Jawa Purwa

R.M.A. Sudiyatmana

Paman tani jawa purwa

Sawahe ayu bojone amba

Wis suwe anggone cecawis

Iguh pretikel bau suku lan bandha beya

Cepak wiji nggarap lemah gawe kalenan

Galengan gineleng ginantha cetha

Nggalur nggaler nabet ing nala

Dadi kothak-kothakan pepanthanging karya

Sineling lanjaran lunglungan

Sarta palawija sawatara

Rabuk rumesep sumesep ing toya

Kaisep oyod-oyoding dami

Ing pantaraning rina ratri

Banjur dumulur

Nglilir gumadhung ledhung-ledhung

Mecuti mratak meteng sigra tumungkul

Kabeh kuwi kanugrahan

Kang ginelar ing sadhengah pakaryan

Kang binudi kanthi kapitayan lan kasregepan

Paman tani jawa purwa

Sawahe ayu bojone amba

Wacan Deskripsi "Bathik"

Deskripsi yaiku sawijining wujud tulisan kang ana sesambungane karo pambudi dayane penulis kanggo menehi pepincren-pepprincen saka sawijining objek (panggonan, manungsa, utawa barang. Sajrone deskripsi penulis mindhahake kesan-kesane, mindhahake asile pengamatan lan rasa pangrasane marang pamaca. Tulisane njlentrehake sipat lan sakabehe peprincen wujud kang bisa ditemokake saka objek kasebut. Ancas kang pingin diwujudi dening panulis deskripsi yaiku ngripta daya kayal pamaca, kaya-kaya pamaca bisa nyawang objek kuwi mau kanthi wutuh lan cetha
Saliyane kuwi, karangan deskripsi yaiku sawijining karangan kang tujuwane kanggo nggambarake objek kang sanyatane. Karangan deskripsi objektif yaiku salah sawijine jenis karangan kang anggone nggambarake objek mau ora dikantheni karo opini saka penulis. Dene karangan deskriptif subjektif kosok baline, yaiku anggone nggambarake objek iku kang dikantheni karo opini saka penulis.
Kahanan ruang: ruang sinau gerbong sepur klas ekonomi, pos rondha ing desa, lan sapiturute.
Kahanan barang: maneka warna kembang ing Taman Balekambang, prau-prau ing Pelabuhan Tanjung Emas, wujud wewangunan lan adat Jawa, piranti praktek ing laboratorium, alat transportasi lan sapiturute.
Proses: proses nggawe klambi kebaya, budhal menyang sekolah, reresik lingkungan sekolah, ngopeni lan ngrembakake tanduran, njaga kelestarian sumber daya alam. Tuladha karangan deskripsi.

Bathik

Bathik yaiku kain ginambar saka piranti kang jenenge malam ditulisake utawa dicorekake. Pangolahing Bathik ginawe kanthi cara kang khas lan nggunakake trap-trapan tinamtu. Mula saka iku, ora mokal Bathik minangka sawijining asil karya luhur bangsa Indonesia kang dilakoni dening dunia lumantar UNESCO kawitan 2 oktober 2009.
Saliyane duwe kekhasan panggawene, maneka jinis corake iku uga dadi perangan kang narik kawigaten. Jijising corak Bathik ing antarane kayata: Bathik kraton, sida mukti,kawung lan sapiturute.Bathik kraton mula bukane ginawe dening para pemBathik kang dumunung ing sajroning kraton. Motif utawa corake kayata parang barong, parang rusak, lan udan liris.
Bathik sida mukti yaiku motif corak Bathik kang lumrahe ginawa saka zat pewarna soga alam. Bathik iki wis lumrah digunakake ing upacara mantu. Unsur motif kang ginambar yaiku gurda. Tembung “sida” iku ateges dadi utawa kelakon. Kanthi mangkono, corakBathik kang kawitan tembung “sida” duwe karep supaya apa kang ginayuh bisa kawujudan. Mula sida mukti duwe makna filosofis ngandhut pengarep-arep supaya bisa kasembadan mukti lair lan batine.
Bathik kawung iku duwe corak bunder saemper kaya woh kawung (saemper klapa utawa woh kolang-kaling). Kalamangsa corak iki uga dianggep minangka gambaran reroncening kembang trate kang mekrok. Kembang trate tumrape wong Jawa duwe makna nglambangake umur dawa lan kasucen. Corak Bathik kawung uga kaperang saka wujud gedhe lan cilike. Kawung picis iku corak kawung kang ginambar saemper bunderan cilik-cilik. Ing jaman biyen picis iku duwit pangaji sepuluh senyang wujude cilik. Kawung bribil corake saemper kawung picis, nanging bunderan kang kasusun luwih gedhe saka corak picis. Bab iki dumadi amarga adhedhasar saka jeneng bribil kang ateges duwit kang wujude luwih gedhe lan pangajine setengan sen.

batik motif ceplokan daun carica khas Dieng Wonosobo

 Parang Solo             Parang Yogya 

Udan Liri Yogya                                       Truntum Solo

Kawung